Nhà BếpWiki
Tìm
Món chay

Tàu hũ ky, mì căn, chả lụa chay: nguyên liệu giả mặn và cách nấu

Tàu hũ ky là váng sữa đậu nành phơi khô, mì căn là gluten bột mì luộc chín, chả lụa chay làm từ đậu và bột. Ngâm tàu hũ ky đủ mềm; mì căn tự làm được trong hai giờ.

Tàu hũ ky, mì căn, chả lụa chay: nguyên liệu giả mặn và cách nấu

Tàu hũ ky, mì căn và chả lụa chay là ba nguyên liệu "giả mặn" phổ biến nhất trong bếp chay Việt: tàu hũ ky là váng sữa đậu nành phơi khô, mì căn là gluten bột mì luộc chín, chả lụa chay làm từ đậu, bột và gia vị. Chúng cho món chay độ dai, độ nhai giống thịt. Bài này nói cách chọn, cách sơ chế để hết mùi và cách nấu ba món đơn giản; riêng mì căn có thể tự làm ở nhà trong khoảng hai tiếng.

Ba nguyên liệu, mỗi thứ một tính

Nguyên liệuLàm từKhi nấuHợp món
Tàu hũ ky (váng đậu, phù trúc)Lớp váng đông trên mặt sữa đậu nành nấu nóng, vớt ra phơi khô. Có dạng tấm, dạng thanh cuộnPhải ngâm mềm. Chiên lên giòn, kho thì dai mềm như daCuốn chả, kho, xào, lẩu, gỏi
Mì căn (mì căn, mì căng)Bột mì nhào với nước, rửa trôi tinh bột, còn lại khối gluten dai, luộc hoặc hấp chínDai, xốp, hút nước sốt rất tốtXào sả ớt, kho, nướng, quay
Chả lụa chay (giò chay)Thường từ đậu nành, tàu hũ ky, bột năng, gia vị, gói lá hấpĐã chín, ăn ngay đượcĂn với xôi, bánh mì, bún, cắt vào canh

Lưu ý khi mua: đồ giả mặn làm sẵn khá nhiều muối, có loại dùng phụ gia tạo màu, tạo mùi thịt. Nên mua nơi có nhãn ghi rõ thành phần, nguồn gốc, hạn dùng. Đồ chay giả mặn là món ăn thêm cho vui miệng; đạm chính hằng ngày vẫn nên đến từ đậu phụ, các loại đậu hạt và nấm.

Nguyên liệu cho 4 người

Ba món dưới đây làm cho một mâm 4 người: mì căn xào sả ớt, tàu hũ ky kho nấm, chả lụa chay chiên. Định lượng tham khảo, nêm lại theo khẩu vị.

Nguyên liệuĐịnh lượngGhi chú / thay thế
Bột mì đa dụng (tự làm mì căn)500 gRa khoảng 200–250 g mì căn. Hoặc mua 300 g mì căn làm sẵn
Nước (nhồi bột)khoảng 300 mlThêm 1/2 thìa cà phê muối
Tàu hũ ky thanh khô100 g
Nấm hương tươi hoặc nấm rơm150 gKho cùng tàu hũ ky
Chả lụa chay300 gMua nơi có nguồn gốc
Sả4 câyBăm
Ớt2–3 quả
Nước tương5 thìa canhChia cho các món
Đường, muối, tiêuvừa đủ
Nước dừa tươi300 mlKho tàu hũ ky
Dầu ănkhoảng 300 mlChiên

Tự làm mì căn ở nhà

  1. Trộn bột mì với muối, rót nước từ từ, nhồi thành khối bột dẻo mịn, không dính tay, như bột làm bánh bao. Nhồi 5–7 phút.
  2. Phủ khăn hoặc ngâm khối bột trong âu nước ngập 30 phút đến 1 giờ. Bước nghỉ giúp mạng gluten hình thành chắc, lúc rửa không bị rã.
  3. Rửa bột: trong âu nước, bóp và nhào khối bột nhẹ tay. Nước sẽ trắng đục như sữa vì tinh bột trôi ra. Chắt nước, thay nước mới, lặp lại 6–8 lần.
  4. Rửa đến khi nước gần trong, khối bột co lại chỉ còn khoảng một nửa, sờ vào dai, đàn hồi, có thớ như bọt biển. Đó là gluten.
  5. Vắt khối gluten thành thỏi dài, buộc lại bằng dây hoặc cuộn trong vải mỏng.
  6. Luộc trong nước sôi nhỏ lửa 30–40 phút (hoặc hấp 40 phút) đến khi mì căn nổi lên, chắc, cắt ra ruột đều, không còn chỗ dính bột sống.
  7. Vớt ra, để nguội, cắt miếng. Nước rửa bột đầu tiên để lắng, phần tinh bột trắng dưới đáy dùng để làm bánh hoặc tạo sánh.

Lưu ý: mì căn là gluten gần như tinh khiết, người bị bệnh celiac hoặc dị ứng lúa mì không ăn được.

Ba món nấu từ nguyên liệu giả mặn

Mì căn xào sả ớt

  1. Mì căn cắt miếng vừa ăn, bóp nhẹ cho ra bớt nước. Ướp với 2 thìa nước tương, 1 thìa cà phê đường, 1 thìa sả băm, 15 phút.
  2. Chiên mì căn vàng xém mặt ngoài. Mì căn chiên sẽ phồng nhẹ, vỏ giòn ruột xốp.
  3. Phi sả còn lại với ít dầu đến khi vàng thơm, cho ớt, mì căn, đảo lửa lớn. Nêm thêm nước tương cho đủ đậm, rắc tiêu. Món khô ráo, sả bám vàng đều là được.

Tàu hũ ky kho nấm

  1. Ngâm tàu hũ ky trong nước ấm 1–2 giờ (thanh dày ngâm lâu hơn) đến khi mềm hết, bẻ không còn lõi cứng. Ngâm nước lạnh thì lâu hơn nhưng giữ thớ dai hơn. Cắt khúc 4–5 cm.
  2. Chần qua nước sôi 1 phút, vắt ráo. Bước này bớt mùi dầu của tàu hũ ky khô và làm sạch bụi.
  3. Chiên sơ cho vàng nhẹ (hoặc bỏ qua nếu muốn mềm).
  4. Kho với nấm, nước dừa, 2 thìa nước tương, chút đường, lửa nhỏ 20 phút đến khi nước sệt, tàu hũ ky ngấm màu nâu, mềm dai.

Chả lụa chay chiên

  1. Cắt chả lụa chay khoanh dày 1 cm. Thấm khô mặt.
  2. Áp chảo với ít dầu, lửa vừa, mỗi mặt 2 phút đến khi vàng giòn mép. Chả lụa chay đã chín nên chỉ cần làm nóng và tạo vỏ.
  3. Ăn với nước tương ớt, hoặc kẹp bánh mì cùng dưa leo, đồ chua, rau mùi.

Lỗi hay gặp và cách sửa

LỗiVì saoCách sửa
Tàu hũ ky còn lõi cứng sau khi khoNgâm chưa đủNgâm đến khi bẻ không còn lõi; thanh dày ngâm qua đêm trong ngăn mát
Tàu hũ ky có mùi dầu ôiHàng để lâuChần nước sôi; ngửi trước khi mua, mùi hôi dầu thì bỏ
Mì căn rã ra khi rửa bộtBột nhồi chưa kỹ, không cho nghỉ, nước rửa nóngNhồi kỹ, nghỉ đủ, rửa bằng nước nguội, bóp nhẹ tay
Mì căn cứng, dai nháchLuộc sôi mạnh quá lâu, nhồi quá nhiềuLuộc nhỏ lửa; cắt mỏng hơn khi xào
Mì căn nhạt bên trongKhông bóp ráo trước khi ướpBóp ra bớt nước để mì căn hút gia vị như miếng bọt biển
Chả lụa chay chiên bắn dầuMặt ướtThấm khô, dầu vừa đủ nóng

Biến tấu và vùng miền

  • Tàu hũ ky cuộn: tấm tàu hũ ky làm vỏ cuộn nấm, cà rốt, miến, chiên giòn chấm tương, giống chả giò chay.
  • Mì căn quay: mì căn ướp ngũ vị, nước tương, chút đường, nướng lò cho mặt bóng sậm, kiểu "thịt quay chay".
  • Miền Nam: chả lụa chay, bì chay, xá xíu chay là món quen trong mâm chay đám giỗ, ăn với bún, cơm tấm chay.
  • Miền Bắc: giò chay ăn với xôi, bánh chưng chay ngày rằm, ít dùng đồ giả mặn hơn, nghiêng về đậu phụ và nấm.
  • Huế và miền Trung: nhiều món "giả mặn" làm từ chính nguyên liệu tươi như mít non, khoai, đậu, nấm thay cho đồ chế biến sẵn.

Bảo quản

  • Tàu hũ ky khô: túi kín, nơi khô mát, tránh nắng; vài tháng. Đã ngâm mà chưa nấu thì ngăn mát 1–2 ngày.
  • Mì căn tự làm: ngăn mát 3 ngày trong hộp kín, ngăn đá 1 tháng. Mì căn mua sẵn xem hạn trên bao bì.
  • Chả lụa chay: ngăn mát theo hạn in trên gói, thường vài ngày sau khi mở. Thấy nhớt hoặc mùi chua là bỏ.
  • Món đã nấu: ngăn mát 2–3 ngày, hâm lại bằng chảo cho giòn.

Câu hỏi thường gặp

Tàu hũ ky làm từ gì?

Tàu hũ ky là lớp váng mỏng đông lại trên mặt sữa đậu nành khi đun nóng, được vớt ra rồi phơi hoặc sấy khô. Có dạng tấm và dạng thanh cuộn, phải ngâm mềm trước khi nấu.

Mì căn làm từ gì, có tự làm được không?

Mì căn là phần gluten còn lại sau khi nhồi bột mì rồi rửa trôi tinh bột, sau đó luộc hoặc hấp chín. Tự làm ở nhà được với bột mì, nước và chút muối, mất khoảng hai tiếng.

Ngâm tàu hũ ky bao lâu thì mềm?

Nước ấm khoảng 1–2 giờ, nước lạnh lâu hơn, thanh dày có thể ngâm qua đêm trong ngăn mát. Bẻ thử không còn lõi cứng là được.

Ăn đồ chay giả mặn nhiều có tốt không?

Đồ giả mặn chế biến sẵn thường nhiều muối và có thể có phụ gia, nên coi là món ăn thêm. Đạm chính hằng ngày nên đến từ đậu phụ, các loại đậu hạt, nấm và ngũ cốc nguyên hạt.

Người dị ứng gluten ăn mì căn được không?

Không. Mì căn gần như chỉ là gluten lúa mì. Người dị ứng lúa mì hoặc bệnh celiac nên thay bằng đậu phụ, tàu hũ ky hoặc nấm.

Mở app Nhà Bếp

Thái, giã, canh lửa, nêm nếm — nấu món Việt bằng một ngón

Mở app Nhà Bếp

Bài viết liên quan

Mở app Nhà Bếp

Thái, giã, canh lửa, nêm nếm — nấu món Việt bằng một ngón

Mở app Nhà Bếp Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store