Nhà BếpWiki
Tìm
Món chay

Cách làm nấm kho tiêu, nấm kho sả chay đậm vị, săn chắc, không ra nước

Nấm kho không ra nước khi được làm săn trước: chần nhanh rồi bóp ráo hoặc áp chảo khô. Kho lửa nhỏ 15–20 phút đến khi nước sệt, rắc nốt tiêu lúc gần tắt bếp.

Cách làm nấm kho tiêu, nấm kho sả chay đậm vị, săn chắc, không ra nước

Nấm kho tiêu và nấm kho sả là hai món mặn chay ăn với cơm trắng: nấm săn chắc, thấm nước tương ngọt mặn, cay nồng tiêu hoặc thơm sả, nước kho sệt bóng chan cơm. Mỗi món nấu khoảng 35–40 phút cho 4 người. Khó nhất là làm nấm "săn" trước khi kho: bỏ qua bước này nấm ra nước liên tục, món kho thành canh nhạt, nấm mềm nhũn.

Chọn nấm nào để kho

Loại nấmKhi khoHợp kiểu
Nấm đùi gàDai, chắc như thịt, không nátKho tiêu, kho sả, cắt khoanh như sò điệp
Nấm rơmGiòn sật, ngọt, ra nhiều nướcKho tiêu, kho với đậu
Nấm hương (đông cô) tươi hoặc khôThơm đậm, daiKho tiêu, trộn với nấm khác cho thơm
Nấm bào ngưMềm, xé sợi, dễ nhũnKho sả ớt khô kiểu "ruốc nấm"
Nấm kim châmMềm, dễ dai nhách nếu kho lâuChỉ kho nhanh hoặc rim

Mâm có hai món kho thì nên dùng hai loại nấm khác nhau: đùi gà cho món kho sả, nấm rơm trộn nấm hương cho món kho tiêu.

Nguyên liệu cho 4 người

Định lượng tham khảo, nêm lại theo khẩu vị.

Nấm kho tiêu

Nguyên liệuĐịnh lượngGhi chú / thay thế
Nấm rơm300 gNấm búp, chưa nở dù
Nấm hương khô20 g (6–8 cái)Ngâm mềm, giữ nước ngâm
Đậu phụ chiên (tuỳ chọn)2 bìaThêm đạm, cho món no hơn
Nước tương3 thìa canh (45 ml)
Đường1 thìa canhĐường thốt nốt cho màu đẹp hơn
Tiêu đen hạt1 thìa canhĐập dập, không xay mịn
Nước màu (đường thắng)1 thìa cà phêHoặc thay bằng nước tương đậm màu
Gừng1 lát toBăm nhỏ
Dầu ăn2 thìa canh

Nấm kho sả

Nguyên liệuĐịnh lượngGhi chú / thay thế
Nấm đùi gà400 gCắt khoanh dày 1,5 cm
Sả5 cây3 cây băm nhỏ, 2 cây đập dập cắt khúc
Ớt2 quảBớt nếu nhà có trẻ nhỏ
Nước tương2 thìa canh
Muối1/2 thìa cà phêSả kho hợp vị mặn của muối hơn là toàn nước tương
Đường1 thìa canh
Nước dừa tươi150 ml (tuỳ chọn)Thay nước lọc, ngọt và bóng hơn
Dầu ăn3 thìa canh

Bước chung: làm nấm săn

  1. Rửa nhanh: nấm như miếng bọt biển, ngâm lâu sẽ hút nước. Nấm rơm cắt chân đất, ngâm nước muối loãng 5 phút rồi xả nhanh. Nấm đùi gà chỉ cần lau hoặc rửa nhanh dưới vòi.
  2. Ráo kỹ: để rổ 15 phút hoặc thấm khăn.
  3. Làm săn: chọn một trong hai cách. Chần: thả nấm vào nước sôi có chút muối 1–2 phút, vớt ra, bóp nhẹ cho ra bớt nước. Hợp nấm rơm. Áp chảo khô: cho nấm vào chảo nóng không dầu, đảo đến khi nấm ra nước, rồi nước cạn hẳn, mặt nấm se lại, thơm mùi nấm nướng. Hợp nấm đùi gà. Cách áp chảo cho nấm dai và thơm hơn.

Nấu nấm kho tiêu

  1. Nấm rơm đã chần để nguyên hoặc bổ đôi; nấm hương ngâm cắt đôi.
  2. Ướp nấm với nước tương, đường, một nửa lượng tiêu, gừng băm khoảng 15 phút.
  3. Đun nóng dầu trong nồi đất hoặc nồi đáy dày, cho nấm và cả nước ướp vào, đảo lửa lớn 2–3 phút cho nấm áo màu.
  4. Thêm nước màu, 100 ml nước ngâm nấm hương (lọc cặn). Thả đậu chiên nếu có. Sôi thì hạ lửa nhỏ, kho 15–20 phút.
  5. Kho đến khi nước rút còn khoảng 1/4, sệt, sủi bọt to và chậm, nấm bóng màu cánh gián. Rắc nốt tiêu đập dập, đảo đều, tắt bếp. Tiêu cho cuối mới giữ được mùi nồng; cho từ đầu tiêu sẽ đắng và mất mùi.

Nấu nấm kho sả

  1. Nấm đùi gà áp chảo săn như trên. Có thể khía ô vuông trên mặt khoanh nấm cho đẹp và thấm.
  2. Ướp nấm với nước tương, muối, đường, 1 thìa sả băm, 15 phút.
  3. Phi phần sả băm còn lại với dầu lửa vừa đến khi sả vàng nhạt, thơm ngát. Vớt một nửa sả phi ra để rắc mặt sau.
  4. Cho nấm vào áp hai mặt cho vàng mép, thêm sả cây đập dập, ớt, nước dừa hoặc 100 ml nước.
  5. Kho nhỏ lửa 15 phút, trở mặt nấm một lần, đến khi nước sệt bám vào nấm, mép nấm hơi caramel nâu sậm.
  6. Bày ra đĩa, rắc sả phi giòn đã để riêng và ớt thái lát.

Kho trong nồi đất hay nồi thường

Nồi đất (niêu, tộ) giữ nhiệt đều và lâu, nước kho rút chậm mà không khê, nên món kho sệt bóng hơn và vẫn nóng khi bưng lên mâm. Nồi đất mới phải ngâm nước và đun thử nước vo gạo trước khi dùng, khi đang nóng không đặt xuống nền lạnh hoặc đổ nước lạnh vào kẻo nứt. Không có nồi đất thì dùng nồi inox đáy dày hoặc chảo gang, giữ lửa nhỏ hơn một nấc và khuấy đáy vài lần. Nồi đáy mỏng dễ khê đúng ở những phút cuối khi nước đã sệt, đó là lúc cần đứng cạnh bếp.

Lỗi hay gặp và cách sửa

LỗiVì saoCách sửa
Nấm ra nước mãi, món loãngBỏ qua bước làm săn, ngâm nấm lâuChần hoặc áp chảo khô trước; đang kho thì mở nắp, tăng lửa cho rút nước
Nấm dai nhách như cao suKho quá lâu (nấm kim châm, bào ngư)Nấm mỏng chỉ kho 10 phút; dùng nấm đùi gà, nấm rơm cho món kho lâu
Nấm có mùi hăng, ngáiNấm không tươi, không chầnChần nước sôi có gừng; chọn nấm khô ráo, không nhớt
Mặn gắtNước tương mỗi loại độ mặn khác nhau; nước kho cạn quáNêm nước tương từ từ; thêm nước dừa hoặc đậu phụ để cân lại
Sả đắng, cháy đenPhi lửa to, phi quá lâuLửa vừa, thấy vàng nhạt là vớt, sả tiếp tục sẫm sau khi vớt
Màu nhợt nhạtThiếu nước màu, kho lửa lớn quá nhanhThêm nước màu một chút, kho lửa nhỏ lâu hơn

Biến tấu và ăn kèm

  • Kho tộ kiểu Nam: kho nấm rơm với nước dừa, đường thốt nốt, tiêu xanh nguyên chùm, trong tộ đất. Vị ngọt rõ.
  • Kho kiểu Bắc: ít ngọt, mặn đậm hơn, nhiều tiêu, có nhà thêm vài lát riềng.
  • Kho kiểu Huế, miền Trung: thêm ớt bột, sả nhiều, vị cay mặn đậm, chan cơm.
  • Nấm kho với mít non hoặc củ cải: mít non luộc trước, kho chung, mít ngấm nước kho như thịt.
  • "Ruốc nấm" sả ớt: nấm bào ngư xé sợi, áp chảo kiệt nước, rim với sả, ớt, nước tương đến khi khô tơi. Để được vài ngày, ăn với cơm, xôi, cháo.
  • Kho với đậu hũ ky: thêm tàu hũ ky chiên cuộn, hút nước kho rất ngon.

Ăn kèm: cơm trắng nóng, dưa leo, rau luộc (đậu bắp, cải luộc), canh rau thanh như canh bí, canh rau ngót. Món kho mặn đậm, canh phải nhạt nhẹ để cân.

Bảo quản và hâm lại

  • Để nguội, cho hộp kín, ngăn mát 3 ngày. Món kho để qua đêm thường thấm hơn.
  • Hâm lại bằng nồi nhỏ, thêm 2–3 thìa nước, đun sôi lại là được. Đừng hâm nhiều lần, nấm sẽ dai.
  • Ruốc nấm rim khô để hộp kín ngăn mát được khoảng 1 tuần.
  • Nấm tươi chưa nấu: để túi giấy trong ngăn mát, dùng trong 2–3 ngày; nấm rơm hỏng nhanh nhất, nên mua đâu nấu đó.

Câu hỏi thường gặp

Nấm kho tiêu dùng nấm gì ngon?

Nấm rơm cho độ giòn và ngọt, nấm hương cho mùi thơm, nấm đùi gà cho độ dai như thịt. Trộn nấm rơm với nấm hương là kiểu phổ biến.

Làm sao nấm kho không bị ra nước?

Làm săn nấm trước khi kho bằng cách chần nhanh rồi bóp ráo, hoặc áp chảo khô đến khi nước nấm cạn. Rửa nấm nhanh, không ngâm lâu.

Nấm kho bao lâu thì được?

Sau khi làm săn, kho lửa nhỏ khoảng 15–20 phút đến khi nước sệt, sủi bọt to và chậm. Kho lâu hơn nấm dai và mặn dần.

Khi nào cho tiêu vào nấm kho?

Ướp một nửa từ đầu cho thấm, rắc nửa còn lại khi gần tắt bếp. Tiêu đun lâu sẽ mất mùi nồng và có thể đắng.

Nấm kho để được mấy ngày?

Khoảng 3 ngày trong ngăn mát, hộp kín. Hâm lại một lần cho mỗi bữa ăn, đừng hâm đi hâm lại nhiều lần.

Mở app Nhà Bếp

Thái, giã, canh lửa, nêm nếm — nấu món Việt bằng một ngón

Mở app Nhà Bếp

Bài viết liên quan

Mở app Nhà Bếp

Thái, giã, canh lửa, nêm nếm — nấu món Việt bằng một ngón

Mở app Nhà Bếp Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store