Sườn xào chua ngọt là sườn non rán vàng rồi đảo trong nước sốt giấm, đường, nước mắm và cà chua cho tới khi sốt sánh bóng bám quanh từng miếng. Món mất khoảng 45 phút cho 4 người. Điểm khó không nằm ở kỹ thuật mà ở tỷ lệ: chua gắt, ngọt lợ hay mặn chát đều do cân sai giấm và đường, nên công thức dưới đây ghi rõ từng thìa.
Nguyên liệu cho 4 người
Định lượng tham khảo, nêm lại theo khẩu vị nhà mình.
| Nguyên liệu | Định lượng | Ghi chú / thay thế |
|---|---|---|
| Sườn non heo | 600 g | Nhờ chặt khúc 3–4 cm |
| Cà chua chín | 2 quả (khoảng 200 g) | Bỏ hạt, băm nhỏ |
| Giấm gạo | 3 thìa canh (45 ml) | Thay nước cốt chanh thì dùng 2 thìa canh |
| Đường | 3 thìa canh (khoảng 36 g) | Đường trắng hoặc đường vàng |
| Nước mắm | 1,5 thìa canh (22 ml) | Chia: ½ thìa ướp, 1 thìa vào sốt |
| Tương cà chua | 2 thìa canh | Cho màu đỏ và độ sánh; bỏ được |
| Nước lọc | 100 ml | |
| Tỏi, hành tím | 5 tép tỏi, 2 củ hành | Băm nhỏ |
| Bột năng | 1 thìa cà phê | Tuỳ chọn, hoà nước cho sốt sánh |
| Dầu ăn | Khoảng 200 ml để rán | Dùng chảo nhỏ thì ít dầu hơn |
| Hành lá, tiêu | Vừa đủ |
Tỷ lệ chua ngọt: công thức 1 – 1 – ½
Dễ nhớ nhất là 1 phần giấm : 1 phần đường : ½ phần nước mắm, tính bằng thìa canh. Với 600 g sườn: 3 giấm, 3 đường, 1,5 nước mắm. Cà chua và tương cà thêm vị chua dịu, ngọt và màu; nước lọc để pha loãng cho sốt có thời gian sánh lại mà không cháy.
- Thích chua hơn: tăng giấm lên 4 thìa, giữ nguyên đường.
- Nhà có trẻ nhỏ: giảm giấm còn 2 thìa, tăng cà chua lên 3 quả.
- Dùng chanh thay giấm: nước cốt chanh chua gắt hơn giấm gạo thông thường, nên dùng 2/3 lượng, và cho vào lúc gần tắt bếp để giữ mùi thơm.
- Dùng giấm táo, giấm trắng công nghiệp: độ chua mỗi loại khác nhau, cứ cho ⅔ lượng trước rồi nếm thêm.
Pha sẵn sốt trong bát và nếm trước khi đổ vào chảo: hỗn hợp nên có vị chua ngọt rõ, hơi gắt. Đun lên, mùi giấm sẽ bay bớt và vị dịu lại.
Các bước làm
- Chần sườn. Thả sườn vào nồi nước sôi 2–3 phút cho ra bọt máu, đổ nước, rửa lại, để thật ráo. Sườn ướt cho vào dầu sẽ bắn dữ dội.
- Ướp. Trộn sườn với ½ thìa canh nước mắm, nửa phần tỏi băm, ½ thìa cà phê tiêu, 1 thìa cà phê đường. Ướp 15–20 phút.
- Luộc mềm (nếu sườn hơi già). Nhiều nhà luộc hoặc hấp sườn 10–15 phút trước khi rán để thịt mềm tới xương. Sườn non tươi thì có thể rán thẳng.
- Rán sườn. Đun dầu lửa vừa tới khi thả một miếng sườn vào thấy sủi đều quanh miếng. Xếp sườn một lớp, đừng chất chồng. Rán 10–12 phút, lật khi mặt dưới vàng nâu, rán tới khi các mặt đều vàng, thịt co nhẹ để lộ đầu xương. Vớt ra giấy thấm dầu.
- Xào cà chua. Chắt hết dầu, chỉ để lại 1 thìa canh. Phi phần tỏi và hành tím còn lại tới khi thơm, cho cà chua băm vào, đảo lửa vừa 3–4 phút. Cà chua nhừ thành sốt, dầu ngả màu đỏ cam là được.
- Đổ sốt. Cho bát sốt (giấm, đường, nước mắm còn lại, tương cà, 100 ml nước) vào chảo, khuấy, đun sôi 1 phút cho bay bớt hơi giấm gắt.
- Đảo sườn. Trút sườn vào, đảo đều lửa vừa 5–7 phút. Nước sốt sẽ sôi lăn tăn, sánh dần, chuyển màu đỏ nâu bóng. Muốn nhanh sánh, hoà 1 thìa cà phê bột năng với 2 thìa canh nước rưới vào, đảo 30 giây.
- Kết thúc. Khi sốt bám đều quanh miếng sườn như một lớp áo bóng và đáy chảo chỉ còn ít sốt sệt, rắc hành lá, tiêu, tắt bếp.
Lỗi hay gặp và cách sửa
| Lỗi | Vì sao | Cách sửa |
|---|---|---|
| Chua gắt, sộc mũi | Giấm nhiều, chưa đun sôi cho bay hơi | Đun thêm 1–2 phút; thêm ½ thìa đường và chút nước |
| Ngọt lợ | Đường quá tay, tương cà ngọt | Thêm ½ thìa canh giấm và vài giọt nước mắm, nếm lại |
| Sốt loãng, không bám | Nhiều nước, sườn còn ướt dầu | Rim thêm cho cạn; dùng chút bột năng |
| Sốt cháy, đắng | Lửa to khi đã có đường | Giữ lửa vừa, đảo đều, thêm 2 thìa nước nếu sốt quá đặc |
| Sườn dai | Sườn già, rán lửa to | Luộc hoặc hấp 15 phút trước khi rán |
| Sườn mất giòn mặt, mềm nhão | Ngâm trong sốt quá lâu | Đảo 5–7 phút là đủ, múc ra ngay |
Biến tấu và ăn kèm
- Thêm dứa (thơm): 150 g dứa cắt miếng xào cùng cà chua, vị chua ngọt tự nhiên, giảm 1 thìa giấm.
- Thêm ớt chuông, hành tây: kiểu quen ở các quán cơm người Hoa, xào nhanh để rau còn giòn.
- Sườn rim chua ngọt kiểu miền Nam: ít giấm, nhiều đường và nước dừa, rim lâu hơn để sườn mềm, nước sệt sánh màu cánh gián.
- Dùng me: thay giấm bằng nước cốt me (1 thìa canh me chín dầm với 4 thìa nước ấm, lọc hạt), vị chua tròn, thơm.
- Đổi thịt: cùng khung sốt này làm cá viên, đậu phụ rán, tôm rán đều được.
Ăn với cơm trắng nóng là chính. Đi kèm một bát canh rau thanh (canh bí, canh rau ngót) và đĩa dưa chuột thái lát hoặc rau sống để đỡ ngấy. Nước sốt còn lại trong đĩa chan cơm rất ngon.
Chọn phần sườn nào
| Loại | Đặc điểm | Hợp với món này? |
|---|---|---|
| Sườn non | Xương dẹt, mềm, thịt bám dày, có lớp sụn mỏng | Hợp nhất; rán vàng nhanh, ăn mềm |
| Sườn sụn | Nhiều sụn giòn, ít thịt | Được, ăn giòn sần sật; nên luộc 15 phút trước |
| Sườn già (sườn cốt lết) | Xương to, cứng, thịt nạc dày | Kém hợp; dễ dai, nên dùng nấu canh, ninh nước dùng |
Nhờ người bán chặt khúc 3–4 cm, chặt dứt khoát để xương không vỡ vụn. Về nhà lựa bỏ mảnh xương vụn trước khi chần.
Ít dầu hơn: thay vì rán ngập dầu, có thể áp chảo sườn với 2 thìa canh dầu, đậy nắp 5 phút cho chín vào trong rồi mở nắp áp tiếp tới khi các mặt vàng; hoặc nướng nồi chiên không dầu 200 °C khoảng 15–18 phút, lật giữa chừng. Mặt sườn kém giòn hơn rán một chút nhưng sốt vẫn bám tốt.
Bảo quản và hâm lại
- Để nguội, cất hộp kín ngăn mát, ăn trong 2–3 ngày. Sườn ngấm sốt qua đêm đậm hơn nhưng lớp ngoài mềm đi.
- Hâm lại trong chảo lửa vừa với 1–2 thìa nước, đảo tới khi sốt sôi lăn tăn và sánh lại. Lò vi sóng hâm được, đậy nắp có lỗ thoát hơi.
- Có thể rán sườn sẵn rồi cấp đông, dùng trong 1 tháng. Khi ăn chỉ cần làm sốt và đảo sườn, mất 15 phút.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ lệ giấm đường làm sườn xào chua ngọt là bao nhiêu?
Một tỷ lệ dễ nhớ là 1 phần giấm, 1 phần đường, ½ phần nước mắm. Với 600 g sườn dùng 3 thìa canh giấm, 3 thìa canh đường, 1,5 thìa canh nước mắm, thêm cà chua và tương cà.
Làm sao cho sườn xào chua ngọt mềm?
Chọn sườn non, chần sạch, ướp 15–20 phút. Nếu sườn hơi già, luộc hoặc hấp 10–15 phút trước khi rán. Rán lửa vừa cho vàng đều, không rán lửa to.
Có cần chiên sườn trước khi xào không?
Nên chiên cho mặt sườn vàng, săn để giữ miếng và có mùi thơm. Muốn ít dầu có thể nướng sườn bằng nồi chiên không dầu khoảng 15–18 phút ở 200 °C rồi đảo sốt.
Không có giấm thì dùng gì?
Dùng nước cốt chanh (khoảng 2/3 lượng giấm) hoặc nước cốt me. Chanh nên cho gần cuối để giữ mùi thơm, me thì cho cùng lúc với các gia vị khác.
Vì sao nước sốt sườn bị loãng?
Thường vì cho nhiều nước, sườn chưa ráo dầu hoặc đảo quá ngắn. Rim thêm vài phút cho sốt cạn, hoặc dùng 1 thìa cà phê bột năng hoà nước để sốt sánh lại.