Nhà BếpWiki
Tìm
Món chay

Cách làm kho quẹt chay sệt bóng, cay thơm chấm rau củ luộc

Kho quẹt chay nấu từ nước tương, đường thốt nốt, sả, tiêu, ớt, kho lửa nhỏ 10–15 phút đến khi sệt như mật, rồi trộn đậu phụ và nấm chiên giòn thay tóp mỡ.

Cách làm kho quẹt chay sệt bóng, cay thơm chấm rau củ luộc

Kho quẹt chay là chén nước kho sệt như mật, mặn ngọt cay nồng tiêu, lổn nhổn những hạt "tóp mỡ chay" giòn rụm làm từ đậu phụ chiên và nấm, dùng để chấm rau củ luộc hoặc chan cơm nóng. Nấu khoảng 30 phút cho 4 người. Khó nhất là canh độ sệt: lửa to hay để lâu một chút là đường cháy đắng, cạn cứng thành kẹo; nhấc sớm thì loãng, không bám rau.

Kho quẹt vốn là món của miền Nam, kiểu mặn thường làm với nước mắm và tóp mỡ. Bản chay đổi nước mắm sang nước tương và đổi tóp mỡ sang đậu chiên, nấm chiên.

Nguyên liệu cho 4 người

Định lượng tham khảo, nêm lại theo khẩu vị. Nước tương mỗi loại mặn khác nhau nên nêm từ từ.

Nguyên liệuĐịnh lượngGhi chú / thay thế
Nước tương (xì dầu)100 ml (khoảng 7 thìa canh)Một phần thay bằng nước mắm chay nếu có
Đường thốt nốt hoặc đường nâu50–60 g (4 thìa canh)Cho màu đẹp và vị ngọt sâu hơn đường trắng
Nước lọc hoặc nước dừa100 mlNước dừa ngọt và bóng hơn
Đậu phụ trắng1 bìa (150 g)Cắt hạt lựu nhỏ, chiên giòn làm "tóp mỡ"
Nấm hương khô5–6 cáiNgâm, băm nhỏ
Sả2 câyBăm nhuyễn
Gừng1 lát toBăm
Ớt2–3 quảBăm, bớt tuỳ khẩu vị
Tiêu đen1–2 thìa cà phêĐập dập hoặc xay thô
Dầu ăn150 mlPhần lớn để chiên, chắt dùng lại
Rau củ luộc1–1,2 kg tổngBắp cải, su su, cà rốt, đậu bắp, đậu que, bông cải, cà tím, khổ qua, đọt bí

Làm "tóp mỡ chay"

  1. Đậu phụ cắt hạt lựu nhỏ cỡ 0,7 cm, thấm thật khô.
  2. Dầu nóng vừa, thả đậu vào chiên, đảo thưa. Để đến khi hạt đậu vàng sậm, cứng giòn, nghe tiếng lách cách khi đảo, mất khoảng 8–10 phút. Hạt đậu chiên vàng nhạt sẽ mềm lại khi kho.
  3. Vớt ra giấy thấm. Nấm hương băm nhỏ, vắt khô, chiên nhanh đến khi giòn thơm, vớt ra.

Kho nước quẹt

  1. Để lại khoảng 2 thìa canh dầu trong nồi nhỏ (nồi đất hoặc nồi đáy dày càng tốt). Phi sả, gừng lửa vừa đến khi vàng thơm.
  2. Cho đường vào, khuấy nhẹ đến khi đường tan và bắt đầu chuyển màu vàng nâu nhạt. Rót ngay nước tương và nước vào (đứng xa, sẽ xèo bốc hơi).
  3. Thêm ớt, một nửa lượng tiêu. Đun lửa nhỏ, khuấy thường xuyên, khoảng 10–15 phút.
  4. Cách thử độ sệt: nhúng thìa vào, nhấc lên, nước kho phủ một lớp bóng trên lưng thìa, vạch ngón tay qua để lại đường rõ. Hoặc nhỏ một giọt lên đĩa, để nguội vài giây, giọt dày như mật ong là được. Kho quẹt nguội sẽ đặc thêm, nên dừng khi còn hơi loãng hơn mức muốn.
  5. Tắt bếp, cho "tóp mỡ" đậu chiên và nấm chiên vào, rắc nốt tiêu. Đảo nhẹ. Cho tóp sau khi tắt bếp để hạt còn giòn.

Luộc rau củ để chấm

  1. Cắt rau củ miếng vừa gắp. Luộc theo thứ tự trong cùng một nồi nước sôi có chút muối: củ cứng trước (cà rốt, su su), rồi bông cải, đậu que, bắp cải, sau cùng là đậu bắp, cà tím, đọt bí. Mỗi loại vừa chín tới là vớt; luộc rau giữ màu xanh thì nước phải sôi mạnh, nhiều nước, không đậy nắp.
  2. Muốn rau giòn xanh lâu thì vớt ra thả vào thau nước lạnh vài giây rồi để ráo.
  3. Xếp rau lên mẹt hoặc đĩa lớn theo từng màu, đặt chén kho quẹt ở giữa. Ăn kèm cơm trắng nóng hoặc cơm cháy.

Chọn rau chấm theo mùa và thời gian luộc

Một mẹt rau chấm kho quẹt ngon là mẹt có đủ ba kiểu: rau giòn ngọt (bắp cải, su su, cà rốt), rau mềm béo (cà tím, đậu bắp, bí) và một thứ hơi đắng để cân vị mặn ngọt (khổ qua, đọt lang, rau dền). Thời gian dưới đây tính từ lúc thả vào nồi nước đã sôi mạnh.

Rau củCắt thế nàoLuộc khoảngDấu hiệu vừa chín
Cà rốtQue dài hoặc lát xéo4–5 phútCắm đũa xuyên được, còn giòn
Su suMúi cau3–4 phútChuyển hơi trong
Bông cải xanh, súp lơTách bông nhỏ2–3 phútXanh đậm hơn, cuống cắm đũa được
Đậu queĐể nguyên hoặc cắt đôi3 phútXanh bóng, bẻ còn giòn
Bắp cảiCắt miếng to2–3 phútLá mềm, cuống hơi giòn
Đậu bắpĐể nguyên, cắt cuống2 phútXanh bóng, chưa xẹp
Cà tímBổ dọc, ngâm nước muối trước3–4 phút (hoặc hấp)Ruột mềm, vỏ còn màu tím
Đọt bí, đọt langNgắt ngọn non1 phútVừa xẹp lá
Khổ quaBỏ ruột, thái lát dày2–3 phútHơi trong, còn giòn

Mùa mưa ở miền Tây có thêm bông điên điển, bông súng, rau nhút; mùa lạnh ở miền Bắc có su hào, cải bắp, cải làn. Rau nào luộc được thì chấm kho quẹt được, chỉ cần rau tươi và luộc vừa tới.

Lỗi hay gặp và cách sửa

LỗiVì saoCách sửa
Kho quẹt đắngĐường thắng quá màu, lửa to, sả cháyLửa nhỏ, rót nước tương ngay khi đường vàng nâu nhạt; sả chỉ phi vàng
Nguội đông cứng như kẹoKho quá lâu, nhiều đườngĐun lại với 2–3 thìa nước nóng, khuấy tan
Loãng, không bám rauNhấc sớmKho thêm vài phút lửa nhỏ, thử bằng giọt trên đĩa
Mặn chátNước tương mặn, cạn nhiềuThêm nước dừa và chút đường, đun lại
Tóp đậu mềm oặtChiên chưa đủ giòn, cho vào lúc đang khoChiên vàng sậm, cho sau khi tắt bếp
Dính khê đáy nồiKhông khuấy, nồi đáy mỏngDùng nồi đáy dày, khuấy đều; khê rồi thì múc phần trên, bỏ đáy

Biến tấu và vùng miền

  • Kho quẹt chay tiêu xanh: thêm một nắm tiêu xanh tươi đập dập vào phút cuối, cay thơm.
  • Kho quẹt nấm đùi gà: thay đậu bằng nấm đùi gà thái hạt lựu chiên giòn, dai hơn.
  • Kho quẹt nước dừa: thay hết nước lọc bằng nước dừa, thêm 2 thìa nước cốt dừa cuối cùng cho béo, kiểu miền Tây.
  • Kiểu Huế, miền Trung: người Huế có món ruốc kho, mắm kho chấm rau; bản chay thì kho nước tương đậm, nhiều ớt và sả hơn.
  • Kiểu Bắc: tương đương là chén tương bần hoặc nước tương gừng chấm rau luộc; ai thích vị kho quẹt thì làm như trên, bớt ngọt.
  • Cơm cháy chấm kho quẹt: cơm cháy chiên giòn chấm kho quẹt là món ăn chơi rất hợp ngày mưa.

Một chén kho quẹt khá mặn và ngọt. Mỗi người chấm vừa phải; nhà có người cần ăn nhạt thì pha loãng phần của họ với chút nước sôi và chanh.

Bảo quản và hâm lại

  • Kho quẹt (chưa trộn tóp) để hũ thuỷ tinh sạch, ngăn mát 5–7 ngày. Món mặn ngọt đậm nên giữ được lâu hơn món kho thường.
  • Tóp đậu chiên để riêng hộp kín, khi ăn mới trộn cho giòn.
  • Hâm: đun nhỏ lửa với 1–2 thìa nước, hoặc quay vi sóng 20–30 giây.
  • Rau luộc ăn trong bữa, không để qua đêm.

Câu hỏi thường gặp

Kho quẹt chay làm bằng gì?

Nước tương, đường thốt nốt hoặc đường nâu, sả, ớt, tiêu kho sệt lại, thêm đậu phụ và nấm chiên giòn thay cho tóp mỡ. Ăn chấm rau củ luộc hoặc chan cơm.

Kho quẹt bao lâu thì sệt?

Khoảng 10–15 phút lửa nhỏ sau khi cho nước tương. Thử bằng cách nhỏ một giọt ra đĩa, nguội vài giây đặc như mật ong là được; kho quẹt còn đặc thêm khi nguội.

Vì sao kho quẹt bị đắng?

Thường do thắng đường quá màu, lửa to hoặc sả phi cháy. Rót nước tương khi đường vừa vàng nâu nhạt và giữ lửa nhỏ suốt quá trình kho.

Kho quẹt chay chấm rau gì ngon?

Bắp cải, su su, cà rốt, đậu bắp, đậu que, bông cải, cà tím, khổ qua và đọt bí luộc. Cơm cháy chiên giòn chấm kho quẹt cũng rất hợp.

Kho quẹt chay để được mấy ngày?

Phần nước kho để hũ sạch trong ngăn mát khoảng 5–7 ngày. Tóp đậu chiên để riêng, khi ăn mới trộn vào để còn giòn.

Mở app Nhà Bếp

Thái, giã, canh lửa, nêm nếm — nấu món Việt bằng một ngón

Mở app Nhà Bếp

Bài viết liên quan

Mở app Nhà Bếp

Thái, giã, canh lửa, nêm nếm — nấu món Việt bằng một ngón

Mở app Nhà Bếp Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store