Nhà BếpWiki
Tìm
Món ngon miền Bắc

Cách làm chả cá nghệ thì là ở nhà: ướp cá, áp chảo không vỡ miếng

Chả cá làm ở nhà dùng cá lăng hoặc cá quả cắt dày, ướp nghệ riềng mẻ mắm tôm 2–4 tiếng, áp chảo dầu nóng chỉ lật một lần, đảo nhanh thì là hành, ăn với bún lạc.

Cách làm chả cá nghệ thì là ở nhà: ướp cá, áp chảo không vỡ miếng

Chả cá nghệ thì là là cá lăng lọc xương thái miếng, ướp nghệ, riềng, mẻ, mắm tôm, nướng hoặc áp chảo cho vàng rồi đảo với thật nhiều thì là và hành lá, ăn với bún, lạc rang, rau thơm, mắm tôm. Làm ở nhà cho 4 người mất khoảng 1 tiếng, cộng 2 tiếng ướp. Khó nhất là giữ miếng cá nguyên, không vỡ khi lật, và để cá chín vàng mà trong vẫn mọng.

Nguyên liệu cho 4 người

Định lượng tham khảo, nêm lại theo khẩu vị. Chả cá cần cá thịt chắc, ít xương dăm; cá bở sẽ nát khi lật.

Nguyên liệuĐịnh lượngGhi chú / thay thế
Cá lăng (phi lê)700–800 gThay bằng cá quả (cá lóc), cá basa, cá diêu hồng; cá basa mềm hơn, nên cắt miếng to
Nghệ tươi1 củ (khoảng 30–40 g)Hoặc 2 thìa cà phê bột nghệ
Riềng1 miếng (khoảng 30 g)Giã nhuyễn, vắt lấy nước và một phần bã
Mẻ2 thìa canh (khoảng 40 g)Dầm, lọc lấy nước; thay bằng giấm bỗng
Mắm tôm1 thìa canh vào ướp, thêm 3 thìa để chấmƯớp cá thì ít, chấm thì nhiều hơn
Nước mắm, đường1 thìa canh nước mắm, 1 thìa cà phê đường
Hành khô, tỏi2 củ hành, 3 tép tỏiGiã nhỏ
Thì là2 mớ lớn (khoảng 200 g)Nhiều là đúng, không tiếc thì là
Hành lá1 mớ (khoảng 100 g)Cắt khúc 4–5 cm, chẻ đôi đầu trắng
Dầu ăn hoặc mỡ80–100 mlĐể áp chảo và để đảo thì là
Bún tươi800 gBún lá hoặc bún sợi nhỏ
Lạc (đậu phộng) rang, rau mùi, húng láng, ớt, chanh100 g lạc, 1 rổ rauLạc rang bỏ vỏ lụa

Khử tanh cá trước khi ướp

Món cá nào cũng cần bước này, nhưng chả cá ăn gần như nguyên vị cá nên càng phải làm kỹ. Mùi tanh nằm ở lớp nhớt ngoài da, máu đọng và phần mỡ dưới da sát bụng. Mẹo dân gian có cơ sở: muối làm nhớt kết lại để rửa trôi, axit trong chanh, giấm làm dịu mùi amin gây tanh, còn cồn trong rượu trắng bay hơi khi nấu kéo theo một phần mùi.

  1. Cá phi lê lật mặt da lên, dùng dao cạo ngược chiều để lớp nhớt và vảy sót trôi đi, rửa nước.
  2. Xát cá với 1 thìa canh muối hạt và vài lát gừng đập dập, để 5 phút, rửa lại bằng nước lạnh.
  3. Pha 1 thìa canh rượu trắng với 2 thìa canh nước, rưới đều lên cá, để 2 phút rồi rửa sạch. Lau khô thật kỹ bằng khăn giấy. Cá ướt thì gia vị không bám, áp chảo bắn dầu và không lên vàng.

Cá tươi thật không cần làm mạnh tay. Cá đông lạnh hoặc cá nuôi ao mùi bùn thì làm đủ ba bước.

Ướp và làm chín chả cá

  1. Thái cá. Cắt miếng dày khoảng 2 cm, dài 5–6 cm. Miếng mỏng quá sẽ khô và vỡ, miếng dày quá ngoài cháy trong sống.
  2. Pha nước ướp. Giã nhuyễn nghệ, riềng, hành, tỏi. Trộn với nước mẻ đã lọc, 1 thìa canh mắm tôm, nước mắm, đường, 2 thìa canh dầu ăn. Hỗn hợp sệt, vàng đậm, mùi riềng nghệ thơm nồng.
  3. Ướp cá. Cho cá vào, trộn nhẹ tay bằng đũa cho áo đều, không bóp mạnh. Đậy kín, để ngăn mát ít nhất 2 tiếng, tốt nhất 3–4 tiếng. Ướp lâu hơn nửa ngày thì mẻ làm thịt cá mềm bở.
  4. Nướng sơ (tuỳ chọn). Cách giống kiểu Hà Nội xưa là kẹp cá vào vỉ nướng than cho se mặt rồi mới áp chảo. Ở nhà dùng lò nướng: 200 °C, 10–12 phút, đến khi mặt cá se lại, mép hơi xém. Không có lò thì bỏ bước này, áp chảo trực tiếp.
  5. Áp chảo. Chảo dày hoặc chảo gang, đổ dầu ngập chừng 3 mm, đun nóng đến khi thả một mẩu hành vào thấy sủi đều. Xếp cá vào, không chất chồng, để yên 3–4 phút, đừng lay. Khi mép dưới miếng cá vàng sậm, cá tự rời khỏi chảo thì dùng xẻng mỏng lật một lần, rán mặt kia thêm 3 phút. Cá chín khi ấn nhẹ thấy thịt đàn hồi, tách thớ trắng đục.
  6. Đảo thì là hành. Ngay trước khi ăn, dồn cá về một bên chảo, trút thì là và hành lá vào phần dầu nóng, đảo nhanh 30–40 giây đến khi rau vừa mềm, xanh bóng, dậy mùi. Thì là chín quá thì nhũn và đen.

Cách ăn đúng kiểu là để chảo trên bếp ga mini ngay giữa mâm: mỗi người gắp cá, thì là vào bát bún, rắc lạc, rau mùi, chan chút mắm tôm và một thìa dầu nóng trong chảo.

Pha mắm tôm chấm chả cá

Ba thìa canh mắm tôm, nửa quả chanh, 1 thìa cà phê đường, ớt tươi thái lát, đánh đều đến khi nổi bọt mịn. Có nhà nhỏ thêm vài giọt rượu trắng cho dịu mùi. Ai không ăn được mắm tôm thì pha nước mắm chua ngọt loãng thay thế.

Lỗi hay gặp và cách sửa

Hiện tượngNguyên nhânCách sửa
Cá vỡ vụn khi lậtCá bở, miếng mỏng, lật sớm, chảo không đủ nóngChọn cá chắc, cắt dày 2 cm, chảo nóng già, chờ cá tự rời mới lật
Cá dính chảoCá ướt, chảo mỏng, ít dầuLau khô cá, dùng chảo dày, đủ dầu
Cá khô, xơRán quá lâu, lửa nhỏ quáLửa vừa lớn, mỗi mặt 3–4 phút là đủ
Màu xỉn, nghệ có vị đắng hăngNghệ nhiều quá, cháyGiảm nghệ, đừng để lửa quá to khi áp chảo
Vẫn tanhKhông lau khô, bỏ bước khử tanh, cá kém tươiLàm đủ muối gừng rượu, lau khô; thêm thì là và riềng

Gốc gác, biến tấu và ăn kèm

Chả cá là món nổi tiếng của Hà Nội, gắn với phố Chả Cá ở khu phố cổ, nơi món này được bán từ lâu đến mức con phố mang luôn tên món. Chuyện gốc gác dài hơn thì để dành cho sách sử ẩm thực; ở đây chỉ bàn cách nấu.

  • Cá dùng: truyền thống là cá lăng, thịt chắc, béo, không xương dăm. Cá quả (cá lóc) dễ mua, thịt chắc nhưng hơi khô, nên ướp thêm chút dầu. Cá basa rẻ, mềm, hợp cho người mới làm nhưng dễ vỡ.
  • Chả cá rán không nướng: cách phổ biến ở nhà, nhanh và gọn; mùi khói than kém đi nhưng thơm mỡ hành thì là.
  • Chả cá nướng lò: nướng cá 200 °C đến khi vàng, xong mới đảo thì là trong chảo riêng rồi trộn. Ít dầu mỡ hơn.
  • Cuốn bánh đa nem hay bánh tráng: nhiều nhà cuốn cá, bún, rau, lạc, chấm mắm tôm, tiện ăn cho trẻ.

Không nên nhầm chả cá Hà Nội với chả cá thu, chả cá quết của miền Trung: đó là cá xay quết nhuyễn đóng thành bánh, cách làm khác hẳn.

Bảo quản và hâm lại

Cá ướp sẵn để hộp kín trong ngăn mát tối đa 12 tiếng, để lâu thì mẻ làm cá bở. Muốn làm trước nhiều ngày thì ướp xong chia túi, cấp đông, để ngăn đá khoảng 2 tuần; rã đông trong ngăn mát rồi lau bớt nước trước khi áp chảo. Cá đã chín ăn trong ngày; thừa thì hâm lại bằng chảo nóng ít dầu hoặc lò nướng 180 °C khoảng 5 phút, không dùng lò vi sóng vì cá ra nước, mềm bủng. Thì là luôn đảo mới.

Câu hỏi thường gặp

Làm chả cá nên dùng cá gì?

Ngon nhất là cá lăng vì thịt chắc, béo, ít xương. Có thể thay bằng cá quả (cá lóc), cá basa hoặc cá diêu hồng. Cá mềm thì cắt miếng to hơn và lật nhẹ tay.

Ướp chả cá bao lâu là vừa?

Ít nhất 2 tiếng trong ngăn mát, đẹp nhất 3–4 tiếng. Ướp quá nửa ngày thì axit trong mẻ làm thịt cá bở, dễ vỡ khi rán.

Không có mẻ thì làm chả cá được không?

Được. Thay bằng giấm bỗng hoặc vài giọt chanh, cho ít hơn mẻ. Món sẽ thiếu vị chua dịu đặc trưng nhưng vẫn ngon nhờ nghệ, riềng, mắm tôm và thì là.

Vì sao chả cá rán bị vỡ?

Thường do cá bở, cắt mỏng, chảo chưa đủ nóng hoặc lật quá sớm. Hãy để cá yên đến khi mặt dưới vàng và tự rời khỏi chảo mới lật, mỗi miếng chỉ lật một lần.

Chả cá ăn kèm với gì?

Bún tươi, lạc rang, rau mùi, húng láng, thì là và hành đảo dầu, mắm tôm pha chanh đường ớt. Có thể cuốn bánh tráng cho tiện ăn.

Mở app Nhà Bếp

Thái, giã, canh lửa, nêm nếm — nấu món Việt bằng một ngón

Mở app Nhà Bếp

Bài viết liên quan

Mở app Nhà Bếp

Thái, giã, canh lửa, nêm nếm — nấu món Việt bằng một ngón

Mở app Nhà Bếp Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store