Nhà BếpWiki
Tìm
Món ngon miền Trung

Cách làm cao lầu Hội An ở nhà: vì sao khó làm đúng và cách làm gần giống

Sợi cao lầu thật cần gạo ngâm nước tro nên khó làm ở nhà; dùng sợi cao lầu khô hoặc udon, thịt xíu rim, vài thìa nước xíu và miếng chiên giòn là ra tô rất gần.

Cách làm cao lầu Hội An ở nhà: vì sao khó làm đúng và cách làm gần giống

Cao lầu là món của Hội An: sợi mì vàng nâu, dày, dai giòn, trộn với thịt xíu, chan vài thìa nước xíu sánh, ăn với rau sống và miếng bột chiên giòn. Làm đúng y ở nhà gần như không được, vì sợi cao lầu thật cần nước tro và kỹ thuật làm sợi mà chỉ vài cơ sở ở Hội An giữ. Nhưng phần thịt xíu, nước xíu, rau và cách ăn thì làm được trọn vẹn; chọn đúng loại sợi thay thế là ra một tô rất gần, mất khoảng 2 tiếng cộng thời gian ướp.

Vì sao khó làm cao lầu đúng ở nhà

Sợi cao lầu khác hẳn mì Quảng hay phở. Theo cách làm truyền thống được kể lại ở Hội An, gạo được ngâm trong nước tro (tro củi, có nơi nói là tro từ cây ở Cù Lao Chàm), xay thành bột, nhồi, hấp, cán, cắt sợi rồi hấp lại. Tro làm nước có tính kiềm, khiến sợi ngả vàng nâu, dai và giòn, không bở khi trộn. Người Hội An còn hay nhắc đến nước giếng Bá Lễ như một yếu tố làm nên sợi ngon; đó là điều được truyền tụng, khó kiểm chứng, nhưng cho thấy món này gắn với nơi chốn đến mức nào.

Ở nhà có ba trở ngại:

  • Nước tro khó kiểm soát: nước kiềm tự làm từ tro có độ mạnh không đều; quá tay thì sợi đắng, có mùi xà phòng, và kiềm đậm đặc có thể gây bỏng da. Không nên tự lọc tro làm nước kiềm trong bếp nhà.
  • Quy trình hấp hai lần, cán dày: mất nửa ngày, cần cối xay bột ướt.
  • Rau và gia vị địa phương: rau Trà Quế có mùi riêng, ớt chưng Hội An làm theo kiểu riêng.

Chọn sợi thay thế

Loại sợiĐộ giốngGhi chú
Sợi cao lầu khô đóng gói (mua ở Hội An hoặc chợ đặc sản)Gần nhấtLuộc theo hướng dẫn trên gói, thường 5–8 phút
Mì udon khô hoặc đông lạnhKhá gần về độ dai dàyMàu trắng hơn, mềm hơn chút; dễ mua nhất
Mì Quảng sợi dàyVừaMềm hơn, thiếu độ giòn
Bánh canh bột gạo dàyKémDễ bở khi trộn

Nguyên liệu cho 4 người

Định lượng tham khảo, nêm lại theo khẩu vị.

Nguyên liệuĐịnh lượngGhi chú / thay thế
Sợi cao lầu khô hoặc udon400 g khô (hoặc 800 g udon đông lạnh)Xem bảng trên
Thịt nạc vai heo600 gCó chút mỡ xen, để nguyên miếng dài
Tỏi, hành tím5 tép tỏi, 3 củ hànhBăm
Ngũ vị hương1 thìa cà phê
Nước tương (xì dầu)3 thìa canh
Nước mắm1 thìa canh
Đường hoặc mật ong2 thìa canh
Bột điều hoặc hạt điều màu1 thìa cà phêCho màu đỏ
Dầu ăn3 thìa canh + dầu chiên
Bánh tráng hoặc vỏ hoành thánh4–6 láCắt vuông, chiên giòn thay miếng "ram" sợi chiên
Rau sống: xà lách, húng quế, tía tô, rau thơm; giá1 rổ; 200 g giáGiá trụng sơ
Tương ớt, chanh, ớt tươiVừa đủ

Làm thịt xíu và nước xíu

  1. Ướp. Trộn tỏi, hành băm, ngũ vị hương, nước tương, nước mắm, đường, bột điều, 1 thìa canh dầu. Áo đều miếng thịt, ướp ít nhất 2 tiếng, tốt nhất qua đêm trong ngăn mát.
  2. Áp chảo. Gạt bớt gia vị (giữ lại nước ướp), áp chảo thịt với 2 thìa canh dầu, lửa vừa, xoay đều các mặt 6–8 phút đến khi mặt thịt se, cạnh hơi xém nâu, dậy mùi ngũ vị.
  3. Rim. Đổ nước ướp và khoảng 400 ml nước vào nồi, đun sôi rồi hạ lửa nhỏ, đậy vung rim 40–50 phút, lật thịt 2–3 lần. Thịt chín khi xiên đũa qua dễ, nước trong. Nhiệt độ lõi thịt heo đạt 63 °C trở lên theo khuyến cáo USDA; rim chừng ấy thời gian thì dư.
  4. Rút nước xíu. Vớt thịt ra, mở vung, đun nước rim lửa vừa đến khi còn khoảng 200 ml, sánh như nước sốt loãng, màu nâu đỏ. Nếm thấy mặn ngọt đậm. Đây là nước xíu chan cao lầu.
  5. Thái. Để thịt nguội bớt, thái lát mỏng 2–3 mm.

Sợi, miếng chiên giòn và rau

  1. Luộc sợi. Sợi cao lầu khô luộc theo hướng dẫn gói, thử sợi đến khi dai mềm, còn chút giòn. Udon luộc 1–2 phút (đông lạnh) hoặc theo gói (khô). Xả nước lạnh, để ráo. Cao lầu ăn ấm hoặc nhiệt độ phòng, không cần sợi nóng bỏng.
  2. Miếng chiên giòn. Ở Hội An, phần giòn là chính bột cao lầu cắt vuông chiên. Ở nhà dùng bánh tráng hoặc vỏ hoành thánh cắt vuông 3–4 cm, chiên dầu nóng vừa 20–30 giây đến khi phồng giòn, vàng nhạt. Vớt ra giấy thấm.
  3. Rau. Rau sống rửa sạch, để ráo, xé nhỏ. Giá trụng nước sôi 10 giây.

Lên tô

Lót rau sống và giá dưới đáy tô. Xếp sợi lên trên, thịt xíu xếp quanh mặt. Chan 2–3 thìa canh nước xíu, chỉ đủ áo sợi; cao lầu gần như ăn khô, không có nước dùng như phở. Đặt vài miếng chiên giòn lên trên. Ăn kèm tương ớt, chanh. Trộn đều từ dưới lên trước khi ăn để rau, sợi, thịt và nước xíu quyện vào nhau.

Lỗi hay gặp và cách sửa

  • Tô cao lầu nhạt: nước xíu chưa đủ đậm hoặc chan quá ít. Rút nước xíu sánh hơn, nêm mặn ngọt rõ.
  • Sợi nhão, dính: udon luộc quá giờ, không xả lạnh. Canh giờ theo gói, xả lạnh ngay.
  • Thịt xíu khô, dai: dùng nạc thăn quá nạc, rim lửa to. Chọn nạc vai có mỡ xen, rim lửa nhỏ, đậy vung.
  • Miếng chiên ỉu: chiên trước quá lâu hoặc để trong hộp kín khi nóng. Chiên gần lúc ăn, để thoáng.
  • Thịt xíu thiếu màu: thiếu bột điều hoặc đường. Thêm chút mật ong khi rút nước để thịt bóng, màu đẹp.

Cao lầu khác mì Quảng thế nào

Cao lầuMì Quảng
SợiDày, vàng nâu, dai giòn, làm với nước troBản to, mỏng hơn, vàng nghệ hoặc trắng
ThịtThịt xíuTôm thịt, gà, cá, ếch… kho thành nhưn
NướcVài thìa nước xíuNước nhưn xâm xấp
Ăn kèmMiếng bột chiên giòn, rau sốngBánh tráng mè, đậu phộng, rau sống
NơiGắn với Hội AnKhắp xứ Quảng

Có người còn so cao lầu với mì của người Hoa hay mì udon Nhật vì độ dai và thịt xíu. Gốc gác món này có nhiều giả thuyết khác nhau và chưa ngã ngũ, ở đây không bàn sâu.

Bảo quản và hâm lại

Thịt xíu nguyên miếng gói kín, ngăn mát 3–4 ngày, ngăn đá 1 tháng. Nước xíu để lọ kín ngăn mát 1 tuần; hâm lửa nhỏ, thêm thìa nước nếu đặc quá. Sợi đã luộc để ngăn mát 1 ngày, khi ăn chần nước sôi vài giây. Miếng chiên giòn để hộp kín khô ráo khi đã nguội hẳn, ăn trong 2–3 ngày.

Câu hỏi thường gặp

Cao lầu là món ở đâu?

Cao lầu là món đặc trưng của Hội An (Quảng Nam). Sợi mì vàng nâu dày, dai giòn, ăn với thịt xíu, vài thìa nước xíu, rau sống và miếng bột chiên giòn.

Vì sao sợi cao lầu có màu vàng và dai?

Theo cách làm truyền thống, gạo được ngâm nước tro có tính kiềm trước khi xay, nhồi và hấp. Tính kiềm làm sợi ngả vàng nâu, dai và giòn hơn sợi gạo thường.

Ở xa Hội An thì dùng sợi gì thay cao lầu?

Tốt nhất là sợi cao lầu khô đóng gói. Không có thì mì udon là lựa chọn gần về độ dày và dai; mì Quảng sợi dày cũng được nhưng mềm hơn.

Có nên tự làm nước tro ở nhà để làm sợi cao lầu?

Không nên. Nước kiềm tự lọc từ tro có độ mạnh không đều, dễ làm sợi đắng và có thể gây bỏng da nếu đậm đặc. Dùng sợi làm sẵn an toàn và gần vị hơn.

Cao lầu có nước dùng không?

Gần như không. Chỉ chan vài thìa nước xíu sánh để áo sợi, rồi trộn đều với rau và thịt. Đây là điểm khác lớn nhất so với các món sợi nước.

Mở app Nhà Bếp

Thái, giã, canh lửa, nêm nếm — nấu món Việt bằng một ngón

Mở app Nhà Bếp

Bài viết liên quan

Mở app Nhà Bếp

Thái, giã, canh lửa, nêm nếm — nấu món Việt bằng một ngón

Mở app Nhà Bếp Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store