Đậu phụ sốt cà chua là món rẻ, nhanh mà gần như nhà nào cũng nấu: đậu rán vàng mặt, om trong sốt cà chua đỏ mọng có hành lá; thêm một bước nhồi thịt băm vào giữa miếng đậu là thành món đậu nhồi thịt no bụng hơn. Bản thường mất 25 phút, bản nhồi thịt khoảng 40 phút cho 4 người. Hai chuyện người mới hay gặp là rán đậu bị bắn dầu, dính chảo, và sốt cà chua loãng nhạt không đỏ.
Nguyên liệu cho 4 người
Định lượng tham khảo, nêm lại theo khẩu vị nhà mình.
| Nguyên liệu | Định lượng | Ghi chú / thay thế |
|---|---|---|
| Đậu phụ (đậu hũ) trắng | 4 bìa (khoảng 600 g) | Chọn bìa chắc, mặt mịn, không chua |
| Cà chua chín đỏ | 4 quả (khoảng 400 g) | Quả chín mềm cho sốt đỏ và ngọt hơn |
| Thịt heo xay | 200 g | Chỉ cần nếu làm đậu nhồi thịt |
| Nấm hương | 2 tai | Ngâm nở băm nhỏ trộn nhân, tuỳ chọn |
| Hành lá | 4–5 cọng | Phần trắng băm, phần xanh cắt khúc |
| Hành tím | 2 củ | Băm |
| Nước mắm | 1,5 thìa canh | ½ thìa cho nhân, 1 thìa cho sốt |
| Đường | 1 thìa cà phê | Tăng nếu cà chua chua |
| Muối | ½ thìa cà phê | |
| Dầu ăn | Khoảng 150 ml | Rán đậu |
| Tiêu | Một nhúm | |
| Nước lọc | 100–150 ml | Cho sốt |
Rán đậu vàng đều, không bắn dầu, không dính
Dầu bắn khi rán đậu là do nước. Đậu phụ chứa rất nhiều nước, gặp dầu nóng thì hoá hơi đột ngột và hất dầu lên. Giảm nước bề mặt là giảm bắn.
- Thấm khô. Đặt bìa đậu lên mấy lớp giấy hoặc khăn sạch, phủ thêm một lớp lên trên, đè nhẹ một cái đĩa 10 phút. Mặt đậu ráo, sờ không còn ướt dính tay.
- Cắt. Đậu sốt cà thì cắt mỗi bìa làm 4–6 miếng vuông hoặc tam giác. Đậu nhồi thịt thì cắt đôi bìa thành 2 khối vuông, hoặc giữ nguyên rồi cắt sau.
- Dầu đủ nóng. Dầu ngập khoảng nửa miếng đậu. Thử bằng cách nhúng đầu đũa gỗ: bọt khí sủi đều, nhỏ quanh đầu đũa là được. Dầu chưa nóng thì đậu ngấm dầu, dính chảo và vỏ không giòn.
- Thả nghiêng ra phía xa người. Đặt miếng đậu vào chảo từ mép gần mình, nghiêng ra xa, để dầu nếu có bắn thì bắn về phía trước. Có vung lưới chống bắn thì đậy lên.
- Không lật sớm. Để yên 3–4 phút cho mặt dưới vàng và tạo vỏ. Lớp vỏ này tự tách khỏi đáy chảo; lật sớm là rách. Lắc nhẹ chảo, miếng đậu trượt được là lật được.
- Vớt ra giấy thấm dầu. Đậu đạt khi các mặt vàng ruộm, vỏ hơi phồng, gõ đũa nghe giòn nhẹ.
Nấu sốt cà chua đỏ và sánh
- Sơ chế cà chua. Muốn sốt mịn, khía chữ thập đáy quả, nhúng nước sôi 20 giây, bóc vỏ. Bổ đôi, bỏ bớt hạt và nước trong ruột (phần này làm sốt chua và loãng), thái hạt lựu.
- Phi hành. Giữ lại khoảng 1,5 thìa canh dầu rán đậu trong chảo. Phi hành tím và phần trắng hành lá đến khi thơm.
- Xào cà chua với muối. Cho cà chua vào cùng ½ thìa cà phê muối, đảo lửa vừa. Muối kéo nước ra khỏi cà chua nên nhừ nhanh hơn. Dùng xẻng ấn nát. Sau 4–5 phút cà chua thành khối sốt, dầu trong chảo chuyển màu đỏ cam và nổi lên mặt, đó là dấu hiệu sốt đã "lên màu".
- Thêm nước và nêm. Thêm 100–150 ml nước, 1 thìa canh nước mắm, 1 thìa cà phê đường. Đun sôi lăn tăn 2 phút. Nếm: chua dịu, ngọt hậu, mặn vừa.
Hai cách hoàn thiện
Đậu sốt cà chua
Thả đậu rán vào chảo sốt, dùng thìa rưới sốt lên mặt đậu. Om lửa nhỏ 4–5 phút, lật đậu một lần cho thấm hai mặt. Sốt sánh lại, bám lên vỏ đậu, đậu hút sốt mềm mà vẫn giữ miếng. Rắc hành lá xanh, tiêu, tắt bếp.
Đậu nhồi thịt sốt cà chua
- Trộn nhân. Thịt xay, nấm hương băm, phần trắng hành lá băm, ½ thìa canh nước mắm, tiêu, chút đường. Đảo mạnh một chiều tới khi dẻo.
- Khoét túi. Với đậu đã rán: cắt chéo miếng vuông thành hai tam giác, dùng dao nhỏ rạch một đường ở cạnh dài, khoét bớt ruột đậu (trộn phần ruột này vào nhân cho đỡ phí). Với đậu chưa rán: có thể cắt khối vuông, rạch túi rồi nhồi trước khi rán, nhưng dễ vỡ hơn.
- Nhồi. Nhồi nhân đầy túi, miết phẳng mặt thịt bằng muỗng có thấm chút nước.
- Áp chảo mặt thịt. Xếp đậu vào chảo dầu nóng, mặt thịt úp xuống, áp lửa vừa 3–4 phút đến khi mặt thịt vàng, se lại. Bước này giữ nhân không bung khi om.
- Om sốt. Xếp đậu vào chảo sốt, mặt thịt hướng lên, rưới sốt, đậy nắp om lửa nhỏ 8–10 phút. Nhân chín khi ấn vào thấy chắc, nước rỉ ra trong.
Lỗi hay gặp và cách sửa
| Lỗi | Vì sao | Cách sửa |
|---|---|---|
| Dầu bắn tung toé | Đậu ướt, dầu quá nóng bốc khói | Thấm khô 10 phút, thả nghiêng ra xa, dùng vung lưới |
| Đậu dính chảo, rách vỏ | Dầu chưa đủ nóng, lật sớm | Thử đầu đũa có bọt, chờ mặt dưới vàng mới lật |
| Sốt loãng, nhạt màu | Cà chua xanh, không bỏ ruột, xào chưa đủ | Chọn cà chín đỏ, bỏ bớt ruột, xào tới khi dầu đỏ nổi lên |
| Sốt chua gắt | Cà chua chua | Thêm ½ thìa cà phê đường, đun thêm 2 phút |
| Nhân thịt bung ra | Không áp chảo mặt thịt, nhân lỏng | Quết nhân dẻo, áp mặt thịt trước khi om |
| Đậu bở, nát khi om | Đậu non, om lâu, đảo mạnh | Chọn đậu chắc, lật nhẹ một lần, om vừa đủ |
Biến tấu và ăn kèm
- Miền Bắc: đậu phụ rán sốt cà chua và đậu nhồi thịt là món mâm cơm thường ngày, hay ăn kèm rau muống luộc chấm nước mắm hoặc canh cua.
- Miền Nam: gọi là đậu hũ, hay làm đậu hũ dồn thịt sốt cà, nêm ngọt hơn chút, có khi thêm nước dừa.
- Đậu sốt thịt băm: không nhồi, xào thịt băm rồi cho vào sốt cà cùng đậu, nhanh hơn.
- Đậu nhồi tôm: thay một nửa thịt bằng tôm băm, nhân ngọt dai.
- Bản chay: bỏ nước mắm, dùng nước tương hoặc muối, nhân thay bằng nấm băm.
Món này hợp với cơm trắng, một bát canh rau, đĩa rau luộc. Nhà có trẻ con thì đậu nhồi thịt gần như luôn hết sạch đầu tiên.
Chọn đậu phụ
Đậu cho món rán nên là loại đậu chắc (đậu "già"), cầm cả bìa không oằn, mặt mịn, mùi thơm đậu nành, không chua, không nhớt. Đậu non mềm như thạch thì hợp nấu canh hơn, rán dễ vỡ. Bìa đậu có nước vàng đục, chua, nhớt thì bỏ.
Bảo quản và hâm lại
- Để nguội, cất hộp kín ngăn mát, ăn trong 1–2 ngày. Đậu phụ để lâu dễ chua.
- Hâm lại trong chảo, thêm 2 thìa nước, om lửa nhỏ tới khi sốt sôi. Đậu sẽ mềm hơn lúc mới làm.
- Đậu phụ tươi chưa nấu ngâm nước sạch, cất ngăn mát, thay nước hằng ngày, dùng trong 2–3 ngày.
Câu hỏi thường gặp
Rán đậu phụ sao cho không bị bắn dầu?
Thấm khô đậu bằng giấy hoặc khăn khoảng 10 phút, dầu nóng vừa (đầu đũa sủi bọt đều, chưa bốc khói), thả đậu nghiêng ra xa người và đậy vung lưới. Đậu càng khô mặt, dầu càng ít bắn.
Làm sao cho sốt cà chua đỏ và sánh?
Chọn cà chua chín đỏ, bỏ bớt hạt và nước ruột, xào với chút muối cho nhừ tới khi dầu ngả màu đỏ cam nổi lên. Sau đó mới thêm ít nước và nêm.
Đậu nhồi thịt bị bung nhân phải làm sao?
Quết nhân thịt dẻo trước khi nhồi, miết phẳng mặt nhân và áp chảo mặt thịt cho vàng se rồi mới om sốt. Khi om giữ lửa nhỏ, không đảo mạnh.
Đậu phụ và đậu hũ có khác nhau không?
Là một món. Miền Bắc gọi đậu phụ, miền Nam gọi đậu hũ. Cách sốt cà chua ba miền gần giống nhau, chỉ khác độ ngọt khi nêm.
Đậu sốt cà chua để được bao lâu?
Trong ngăn mát khoảng 1–2 ngày, cất trong hộp kín. Đậu phụ dễ chua nên không nên để lâu hơn.